Afrikaanse ministers en ngo’s lanceren Marshall Plan voor Water in Afrika 2020-2030

Tijdens de Wereld Water Week in Stockholm lanceerden Afrikaanse ministers bevoegd voor water en verschillende ngo's een voorstel voor een 'Marshall Plan for Water in Africa' voor het komende decennium, om te garanderen dat alle Afrikanen in 2030 beschikken over schoon water en veilige sanitaire voorzieningen. Dat zal de Afrikaanse economie een impuls geven, werkgelegenheid, vrede en gendergelijkheid creëren en de armoede, migratierisico's, kosten van gezondheidszorg en risico's van klimaatverandering verminderen.

De totale investeringen bedragen 40 miljard USD per jaar en worden voor 50 procent gefinancierd door Afrikaanse regeringen en consumenten, de andere helft door donoren, banken en particuliere bedrijven, inclusief klimaatadaptatiefondsen. Dit waterplan past in een breder 'Marshallplan met Afrika', voorgesteld door de Duitse minister van Economische Ontwikkeling Gerd Müller om banen, economische groei en de rechtsstaat te creëren. Het plan zal worden besproken in 2020 in de EU. Samen werken aan substantiële verandering, met financiering door donoren en banken (leningen), het stimuleren van een heel continent en daarmee een bijdrage leveren op wereldschaal, zijn sleutelfactoren voor de 'Marshall'-aanpak. Het SDG6 WASH-financieringsplan voor Afrika omvat een mix van officiële ontwikkelingshulp, overheids-, commerciële en kapitaalmarktfinanciering.

Tijdens een African Focus Session op 28 augustus in Stockholm, georganiseerd door de Commissie van de Afrikaanse Unie en de Afrikaanse Ministeriële Raad rond Water (AMCOW), werd het Marshall Plan for Water toegejuicht door de wereldwijde watergemeenschap. Het voorstel werd in de armen gesloten door Dr. Canisius Kanangire, uitvoerend secretaris van AMCOW, en de heer Gustavo Saltiel, Global Lead for Water Supply and Sanitation bij de Wereldbank, die het 'een schitterend plan' noemden. De heer Saltiel: "De huidige wereldwijde financiering van water en sanitaire voorzieningen bedraagt 16 miljard USD per jaar, maar de investeringen die nodig zijn om de door 190 landen in 2015 ondertekende SDG6 -waterdoelstellingen voor 2030 te realiseren, bedragen 114 miljard USD, zes keer meer, een enorm financieringstekort".

Volgens een rapport van de Wereldbank over de totale kostenramingen van 114 miljard USD is Subsahara-Afrika goed voor 31% van de totale kosten om de doelstellingen te bereiken (35,5 miljard USD per jaar). Voor Noord-Afrika is 4,2 miljard USD nodig, wat neerkomt op 40 miljard USD voor het Marshallplan voor Afrika. India en China hebben al miljarden dollars geïnvesteerd in hun water- en sanitaire voorzieningen om hun economieën met succes te stimuleren.

Na de vergadering werd voorgesteld dat de AMCOW en de Afrikaanse Unie het voortouw moeten nemen bij het opstellen van het Marshallplan voor water, en dat zij sectorale financieringsplannen voor het komende decennium moeten publiceren voor Afrikaanse regeringen, nutsbedrijven en consumenten (betaling van tarieven), met een kapitalisatie van maximaal 20 miljard USD per jaar. In veel Afrikaanse landen betalen consumenten niet of niet genoeg voor water, en dat moet veranderen om duurzame diensten en winstgevende waterbedrijven te creëren. Daarbij komen dan nog eens subsidies die ten goede komen aan de armen. Het Marshallplan voor Water moet ook aangeven hoe andere actoren kunnen bijdragen aan de financiering van de overige 20 miljard USD per jaar, naast de bestaande officiële ontwikkelingshulp. Jeroom Remmers van Simavi, een Nederlands ngo- en CSO-contactpunt voor de organisatie Sanitation and Water for All (SWA), is van mening dat banken en andere investeerders 14 miljard USD per jaar zouden kunnen betalen, terwijl donoren in de VS, het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en China jaarlijks 0,25 miljard euro betalen en grotere donoren zoals de EU, Japan/S-Korea, Duitsland en de overige OESO-landen elk 1 miljard euro per jaar zouden kunnen betalen, i.e. 0,35% van de OESO-budgetten voor ODO (Onderwijs Duurzame Ontwikkeling); een verdubbeling van de bestaande WASH ODA-budgetten, deels door subsidies, deels door leningen. Particuliere fondsen zoals de Bill & Melinda Gates Foundation en bedrijfsfondsen moeten samen de resterende 2 miljard euro per jaar toezeggen en betalen. Remmers: "Vijf tot tien procent van het Marshallplan voor Waterfondsen moet worden gebruikt voor het creëren van een beter faciliterend klimaat, zoals het creëren van goede bestuursstructuren, anticorruptiemaatregelen, deelname aan besluitvormingsprocessen vanuit het maatschappelijk middenveld – inclusief gemarginaliseerde mensen en vrouwen – en technische en financiële opleiding".

Wambui Gichuri, directeur Water en Sanitatie van AfDB, verklaarde nogmaals het belang ervan en verklaarde dat in bijna alle Afrikaanse landen meer dan 50 procent van de bevolking geen toegang heeft tot ten minste basisvoorzieningen op het gebied van water en sanitatie. Gichuri: "Als landen in deze sector investeren, beginnen de economieën snel te groeien. Ontoereikende water- en sanitaire voorzieningen zorgen wereldwijd voor 780.000 doden per jaar door diarree en cholera, meer dan het aantal doden door overstromingen, droogte, epidemieën, aardbevingen en conflicten samen".

De heer Ger Bergkamp, voormalig directeur van de International Water Association (IWA), zei dat voor het bereiken van de SDG6-doelstellingen 3 miljoen water professionals nodig zijn. Sareen Malik, vice-voorzitter van SWA en Afrikaanse CSO-coördinator ANEW: 'We hebben dit Marshallplan nodig'. Catarina de Albuquerque, CEO van SWA: "SWA juicht initiatieven toe om de politieke prioritering van water en sanitaire voorzieningen te verhogen om SDG6 te bereiken. We zijn bereid om met onze partners samen te werken, hen te mobiliseren en te ondersteunen.”