Duurzaam water voor de landbouw

Per perceel kan gemeten worden hoeveel water het kreeg.

Benin – Water voor landbouw tegen betaling naar de akkers brengen is de meest duurzame oplossing, maar niet de meest evidente voor de gebruikers.

In het noorden van Benin liep tot begin 2021 het project AMSANA, gefinancierd door het Belgische Fonds voor Voedselzekerheid. Join For Water stond in voor de verbetering van de beschikbaarheid van water en het efficiënte beheer van het aangevoerde water. Hiervoor werden de landbouwgronden ingericht voor irrigatie, door de installatie van pompen op zonne-energie, uitgerust met meters om het irrigatiewaterverbruik te meten, voor het geheel en per perceel. Ook verbeterden de landbouwers hun teeltpraktijken en bracht men het principe aan van de economische waarde van water. Dankzij alle ingrepen konden ze hun productie verbeteren, meer groenten op de markt verkopen en een hogere winst halen. Het is dan logisch dat de landbouwers voor het irrigatiewater betalen, zoals zij ook kosten hebben voor zaaigoed, mest, bestrijdingsmiddelen, vervoer, enz.

Zonnepanelen reinigen

In de gemeenten Boukombé en Tanguiéta, zorgde Join For Water voor wateraanvoer met hoog debiet (5m3/uur). De installatie is uitgerust met een zonnepomp die water naar een watertoren voert. Op de percelen van de boeren wordt de irrigatie geregeld met kleppen die het water doseren. Op verzoek van de inwoners is ook een drinkwaterpunt in het dorp geïnstalleerd.

Elke landbouwsite heeft een manager. Zijn rol bestaat erin te zorgen voor een regelmatige controle van de infrastructuur, zoals het reinigen van de zonnepanelen, en de vergoedingen te innen volgens het individuele verbruik van de producenten. Heel het proces verliep op een inclusieve manier met alle belanghebbenden. Op die manier begrijpt iedereen beter de werking van de installaties en wordt de beschikbare hoeveelheid water eerlijk verdeeld om conflicten te voorkomen. De prijs per kubieke meter water werd met inspraak van de betrokkenen vastgesteld op 100 FCFA per m3 (0,15 euro).

Deze prijs voor het water vormt echter nog steeds een drempel voor sommige producenten. Zij proberen om hun tuinbouwproductie aan het begin van het droge seizoen te optimaliseren, de grond blijft immers na het regenseizoen nog lange tijd nat. Het percentage van de geïnde vergoedingen voor het water ligt laag: tussen de 10 à 30%, met een grote variatie in waterverbruik en betaling tussen de verschillende producenten op hetzelfde terrein. Extra inspanningen zijn nodig, zoals in Pessagou (gemeente Tanguiéta), waar de leiders van de coöperatie regelmatig hun leden aanmoedigen om de heffing te betalen.

De invoering van een vergoeding voor het irrigatiewater verzekert nochtans de duurzaamheid van het irrigatiesysteem. Maar het aanvaarden van de praktijk van betaling blijft een leerproces van lange adem. En het is belangrijk dat elke betrokkene hiermee akkoord gaat bij het begin van een project.